Ime: Šifra:    Novi član?    Zaboravljena šifra?


- akcije
- antropologija
- arheologija
- bankarstvo
- beletristika
- biznis
- ekonomija
- etnografija
- etnologija
- filozofija
- finansije
- gastronomija
- geopolitika
- istorija
- istorija umetnosti
- istraživanja
- jezik
- književnost
- kontrola kvaliteta
- lingvistika
- menadžment
- metodika
- narkomanija
- novinarstvo
- obrazovanje
- pedagogija
- popularna psihologija
- pravo
- psihologija
- religija
- saveti
- slikarstvo
- sociologija
- sport
- srpski jezik
- turizam
- zaštita












CENOVNIK
OZNAKA Cena čitanja CELOG teksta
Besplatno
1 dinar
50 dinara
100 dinara

Ukupno članova: 9051
Najnovi član: nikjan

Najnoviji tekstovi:

slika Da li nas letovanja čine pametnijim? (psihologija)
slika Večeras (31. 1. 2018.) - super plavi krvavi Mesec (astronomija)
slika I ptice imaju znanje (zoologija)
slika Stiven Baskervil: Porodice Istočne Evrope se ciljano uništavaju (sociologija)
slika Da li su prepričane lektire pravi put za srednjoškolce? (Internet)
slika Promena termina za Radionice za razvoj emocionalne inteligencije kod dece (psihologija)
slika Doktor Dejan Čubrilo: Hleb sa mašću bolji od slatkiša (fiziologija)
slika Realizacija planova iz davne 1975. godine (investicije)
slika Festival Nauke na Beogradskom sajmu (Festival nauke)
slika ​Niški crtež 2017 (umetnost)





REGISTRUJTE SE
i èitajte CELE besplatne tekstove!
Obavestite prijatelja















Pretraži magazin po:
drustvo:::etnologija
30. januar. 2007.

ILIRI - legenda i istorija


LEGENDA:
O poreklu Ilira govori sačuvana grčka legenda, koju je zabeležio Apolodar.
Ona kaže da je Agenor, kralj Fenikije, imao petoricu sinova i ćerku Europu. Kada se u nju zaljubio Zevs, da bi joj privukao pažnju, pretvorio se u belog bika. Europa ga je uzjahala, te su se uputili prema Kritu. Legenda dalje kaže da ju je Zevs tamo obljubio, a ona mu je podarila trojicu sinova.
Videvši da mu nema kćeri jedinice, kralj naredi sinovima da krenu u potragu i da se ne vraćaju bez sestre. Tako najstarji sin, Kadmo, kreće sa majkom ka Rodosu i Delfima. Tamo ga čuvena delfska proročica Pitija savetuje da krene za jednom kravom na put i da tamo gde ona padne od umora podigne grad. Upravo tako nastaje grad Teba (qhba). Tu se ženi Harmonijom, a svadbi prisustvuje dvanaest Bogova. Njihova kći Agava je ubila rodjenog sina, kome je Kadmo ustupio presto. Nakon tog nemilog dogadjaja, Dionis je prorekao da ce Kadmo i Harmonija zavladati Varvarima, tzv. Enhelejcima, koji će opustošiti grčke gradove i hramove.
Tako je i bilo, jer su tebanski kralj Kadmo i njegova supruga Harmonija došli u zemlju Enhelejaca da im pomognu u borbi protiv suseda. Posle pobede, Kadmo je postao kralj osvojene teritorije, a Harmonija mu je tu rodila sina Ilirija, po kome je nazvana ta zemlja.
Tu su, kaže dalje legenda, Kadmo i Harmonija osnovali grad Butou (današnju Budvu), a zatim i današnji Tivat.
Dočekali su duboku starost, a posle smrti su preobraženi u zmije. Neki kažu da su oni pretvoreni u zmije pred polazak iz Tebe i da je sam Ilirije rođen kao zmija.
Prema kasnijem predanju, Ilirije je Polifemov i Galatejin sin, Keltov i Galatov brat. Ilirijevi sinovi Antariej, Enhelej, Perhaib, Taulo, Darto, Disaro i Parto postali su eponimni heroji ilirskih plemena.
Na osnovu raspoloživog (istorijskog) materijala utvrdjeno je da su postojala tri ilirska plemena: Mesapi (živeli na jugu Italije), Japodi i Ardijeji.
Japodi su zauzimali područje srednje Dalmacije, sa centrom u Zadru, koji je prethodno bio sedište Liburna.
Ardijeji su zauzimali područje Crne Gore i severni deo Albanije. Na vrhuncu moći prostirali su se, otprilike, od Bokokotorskog zaliva do severozapadne Makedonije. U trećem veku pre nove ere su osnovali plemenski savez, koji je obuhvatao prostor od reke Vojuše do donje Neretve, a u unutrašnjosti do Dardanaca. Sedište im je bilo prvo u Rizonu (današnji Risan), a kasnije u Škodri (današnji Skadar).
Brojna osvajanja su ih dovela u sukob sa Rimljanima, koji su ih potom pokorili. Kao pravi ratnici, često su dizali bune i ustanke, pa su ih Rimljani preselili u unurašnjost današnje Hercegovine, gde su se stopili sa drugim plemenima.
O ilirskom jeziku, kao i o drugim znamenitostima tog naroda, ne postoji mnogo pisanog materijala, a saznanja se uglavnom dobijaju iz indirektnih izvora. Tome je najviše doprinelo to što su Iliri živeli u udaljenim i zabačenim krajevima i što su bili nepismeni.
Najviše tragova o Ilirima ostavili su Grci i Rimljani. Naučnik Kticic je svoju tezu o postojanju tri ilirska jezika:
- čisti (izvorni) ilirski,
- panonski ilirski,
- liburnijski (liburnski) i japodski (po nazivima plemena),
zasnovao na geografskom i lingvističkom položaju njihovog prostiranja.
Medjutim, o liburnskom I japodskom se ne zna skoro ništa, ali se zna da su pripadnici ta dva plemena nastanjivali gradove: Zadar, Senj i Skradin.
O samom jeziku se mnogo više doznaje na osnovu mesapskog (specifičan ilirski jezik ili, po nekim istraživačima, to je (neki) indoevropski jezik sa ilirskim elementima, u kome preovladjuje grčki uticaj). Mesapskim se govorilo u Kalabriji (jugozapadni planinski poluostrvski krak Italije) i na različitim lokalitetima Južne Italije.
Na grčkom lakonijskom (lakonskom) alfabetu je pronadjeno oko 400 pisanih spomenika. Inače, Lakonija je oblast na grčkom Peloponezu, čiji je glavni grad Sparta.
U Italiji, nedaleko od mesta Brindizi, otkriven je sarkofag sa delovima ploča, na kojima su dva reda slova nepoznatog porekla. Odredjeni naučnici smatraju da bi to mogao biti mesapski alfabet. A na osnovu rimskih zapisa saznajemo da su Mesapi u petom veku pre Hrista snabdevali grad Tarant vunom i predivom, a da su čak u trećem veku pre Hrista prodavali svoje proizvode u Rimu.
Hesihije je dao u svom delu nekoliko reči iz mesapskog, koje je prokomentarisao kao veoma slične grčkim rečima. Recimo: zi - zeus (gr.) - Zevs, brention - brendon (gr.) - jelen, pa otuda i Brindizi - grad jelena.
Glavnim izvorom ilirskih reči smatra se :Leksikon ilirskih reči, koga je sastavio nemački naučnik Hans Krae. U njemu se nalazi kratak pregled ilirskih naziva mesta (toponimi) i imena ljudi (antroponomi).
Procesom helenizacije (na jugu) i romanizacije (na severu i zapadu) nestaju Iliri, pa i njihov jezik. Medjutim, njihovo bitisanje na prostoru Balkana je ostalo sačuvano i do današnjeg dana. Ono se ogleda u brojnim nazivima mesta i reka, kao što su nama svima poznati: Neretva, Kupa, Mlava, Drava, a možda i Sava, Morava, Niš (latinizirano Naisos), Lipljan, Labin (u Istri)
U srpskom jeziku su se očuvali nazivi koji podsećaju na nazive ilirskih plemena: Mesapa, Japoda i Ardijeja, kao što je, na primer, japad - osojna strana, zapad.
Naziv Ardijeji se vezuje za latinsku reč arduus - strm, okomit, pa bi se njihov etnonim mogao prevesti kao gorštaci ili brdjani.
Latinski oblik grada Jadora, dalo je Zadar.
Prema ilirskom korenu danu - u značenju reka, rečica, potok, dobijena je reč Danubius - Dunav, a od pretpostavljenog Drowos - Drava.
Iako fizički nisu medju nama, Iliri su ostavili bitnog traga u našem jeziku.

Aleksandra Blažević



Zasad nema komentara na ovaj tekst!



AKTIVNI OGLASI:

PosloviNudim znanjeTražim znanje
obuka20
administracija01

Najnoviji blogovi:

08. 02. 2015.
Staniša Krsmanović
- NEZNAM, NEŽELIM, NEMOGU: Ovo su najveće greške u pravopisu srpskog, hrvatskog, bosanskog ili ma-kako-ga-zvali jeziku
17. 01. 2015.
Staniša Krsmanović
- 5 istina koje znaju samo mentalno snažne osobe
22. 12. 2014.
Staniša Krsmanović
- Boris Dežulović: Adio pameti
04. 12. 2014.
Anita Momčilović
- "Noć knjige" 12. decembra 2014. od 17 do 24h
04. 11. 2014.
Anita Momčilović
- Uspešno završen 59. Međunarodni Sajam knjiga u Beogradu
03. 09. 2014.
Staniša Krsmanović
- Шта је полуинтелектуалац?
14. 07. 2014.
- Gde su ljudi?
12. 07. 2014.
Siniša Stamatović
- Multi Language - Univerzalni rečnik reči
16. 06. 2014.
- LUK I LIRA
12. 06. 2014.
- SCIENTIA SEXUALIS




Vaš ID :
Prisutni na sajtu:


 


Ukupno prisutno na sajtu: 25
Prijavljeni: 0 ||| Gosti: 25




© 1999. - 2018.
Digitalna Srbija pravi
1Sva prava zadržana ||| All rights reserved