Ime: Šifra:    Novi član?    Zaboravljena šifra?


- akcije
- antropologija
- arheologija
- bankarstvo
- beletristika
- biznis
- ekonomija
- etnografija
- etnologija
- filozofija
- finansije
- gastronomija
- geopolitika
- istorija
- istorija umetnosti
- istraživanja
- jezik
- književnost
- kontrola kvaliteta
- lingvistika
- menadžment
- metodika
- narkomanija
- novinarstvo
- obrazovanje
- pedagogija
- popularna psihologija
- pravo
- psihologija
- religija
- saveti
- slikarstvo
- sociologija
- sport
- srpski jezik
- turizam
- zaštita












CENOVNIK
OZNAKA Cena čitanja CELOG teksta
Besplatno
1 dinar
50 dinara
100 dinara

Ukupno članova: 9046
Najnovi član: dudanena

Najnoviji tekstovi:

slika Kviz 35 (kviz 35)
slika Razvoj emocionalne inteligencije kod dece (psihologija)
slika Dobitnik i rezultati Kviza 34 (Dobitnici i rešenja)
slika Kviz 34 (kviz 34)
slika Znanje kao pasoš za budućnost (ICT)
slika Jedinstveni narod i zemlja Slavena (istorija)
slika Da li je ekcem kod dece povezan sa alergijama i astmom? (medicina)
slika Četvrta industrijska revolucija i proširena realnost na Sinergiji 17 (ICT)
slika Mihail Labkovski: Pustite decu da budu - deca! (psihologija)
slika Isidora Bjelica - Crnogorske princeze (istorija)





REGISTRUJTE SE
i èitajte CELE besplatne tekstove!
Obavestite prijatelja















Pretraži magazin po:
drustvo:::etnologija
30. januar. 2007.

ILIRI - legenda i istorija


LEGENDA:
O poreklu Ilira govori sačuvana grčka legenda, koju je zabeležio Apolodar.
Ona kaže da je Agenor, kralj Fenikije, imao petoricu sinova i ćerku Europu. Kada se u nju zaljubio Zevs, da bi joj privukao pažnju, pretvorio se u belog bika. Europa ga je uzjahala, te su se uputili prema Kritu. Legenda dalje kaže da ju je Zevs tamo obljubio, a ona mu je podarila trojicu sinova.
Videvši da mu nema kćeri jedinice, kralj naredi sinovima da krenu u potragu i da se ne vraćaju bez sestre. Tako najstarji sin, Kadmo, kreće sa majkom ka Rodosu i Delfima. Tamo ga čuvena delfska proročica Pitija savetuje da krene za jednom kravom na put i da tamo gde ona padne od umora podigne grad. Upravo tako nastaje grad Teba (qhba). Tu se ženi Harmonijom, a svadbi prisustvuje dvanaest Bogova. Njihova kći Agava je ubila rodjenog sina, kome je Kadmo ustupio presto. Nakon tog nemilog dogadjaja, Dionis je prorekao da ce Kadmo i Harmonija zavladati Varvarima, tzv. Enhelejcima, koji će opustošiti grčke gradove i hramove.
Tako je i bilo, jer su tebanski kralj Kadmo i njegova supruga Harmonija došli u zemlju Enhelejaca da im pomognu u borbi protiv suseda. Posle pobede, Kadmo je postao kralj osvojene teritorije, a Harmonija mu je tu rodila sina Ilirija, po kome je nazvana ta zemlja.
Tu su, kaže dalje legenda, Kadmo i Harmonija osnovali grad Butou (današnju Budvu), a zatim i današnji Tivat.
Dočekali su duboku starost, a posle smrti su preobraženi u zmije. Neki kažu da su oni pretvoreni u zmije pred polazak iz Tebe i da je sam Ilirije rođen kao zmija.
Prema kasnijem predanju, Ilirije je Polifemov i Galatejin sin, Keltov i Galatov brat. Ilirijevi sinovi Antariej, Enhelej, Perhaib, Taulo, Darto, Disaro i Parto postali su eponimni heroji ilirskih plemena.
Na osnovu raspoloživog (istorijskog) materijala utvrdjeno je da su postojala tri ilirska plemena: Mesapi (živeli na jugu Italije), Japodi i Ardijeji.
Japodi su zauzimali područje srednje Dalmacije, sa centrom u Zadru, koji je prethodno bio sedište Liburna.
Ardijeji su zauzimali područje Crne Gore i severni deo Albanije. Na vrhuncu moći prostirali su se, otprilike, od Bokokotorskog zaliva do severozapadne Makedonije. U trećem veku pre nove ere su osnovali plemenski savez, koji je obuhvatao prostor od reke Vojuše do donje Neretve, a u unutrašnjosti do Dardanaca. Sedište im je bilo prvo u Rizonu (današnji Risan), a kasnije u Škodri (današnji Skadar).
Brojna osvajanja su ih dovela u sukob sa Rimljanima, koji su ih potom pokorili. Kao pravi ratnici, često su dizali bune i ustanke, pa su ih Rimljani preselili u unurašnjost današnje Hercegovine, gde su se stopili sa drugim plemenima.
O ilirskom jeziku, kao i o drugim znamenitostima tog naroda, ne postoji mnogo pisanog materijala, a saznanja se uglavnom dobijaju iz indirektnih izvora. Tome je najviše doprinelo to što su Iliri živeli u udaljenim i zabačenim krajevima i što su bili nepismeni.
Najviše tragova o Ilirima ostavili su Grci i Rimljani. Naučnik Kticic je svoju tezu o postojanju tri ilirska jezika:
- čisti (izvorni) ilirski,
- panonski ilirski,
- liburnijski (liburnski) i japodski (po nazivima plemena),
zasnovao na geografskom i lingvističkom položaju njihovog prostiranja.
Medjutim, o liburnskom I japodskom se ne zna skoro ništa, ali se zna da su pripadnici ta dva plemena nastanjivali gradove: Zadar, Senj i Skradin.
O samom jeziku se mnogo više doznaje na osnovu mesapskog (specifičan ilirski jezik ili, po nekim istraživačima, to je (neki) indoevropski jezik sa ilirskim elementima, u kome preovladjuje grčki uticaj). Mesapskim se govorilo u Kalabriji (jugozapadni planinski poluostrvski krak Italije) i na različitim lokalitetima Južne Italije.
Na grčkom lakonijskom (lakonskom) alfabetu je pronadjeno oko 400 pisanih spomenika. Inače, Lakonija je oblast na grčkom Peloponezu, čiji je glavni grad Sparta.
U Italiji, nedaleko od mesta Brindizi, otkriven je sarkofag sa delovima ploča, na kojima su dva reda slova nepoznatog porekla. Odredjeni naučnici smatraju da bi to mogao biti mesapski alfabet. A na osnovu rimskih zapisa saznajemo da su Mesapi u petom veku pre Hrista snabdevali grad Tarant vunom i predivom, a da su čak u trećem veku pre Hrista prodavali svoje proizvode u Rimu.
Hesihije je dao u svom delu nekoliko reči iz mesapskog, koje je prokomentarisao kao veoma slične grčkim rečima. Recimo: zi - zeus (gr.) - Zevs, brention - brendon (gr.) - jelen, pa otuda i Brindizi - grad jelena.
Glavnim izvorom ilirskih reči smatra se :Leksikon ilirskih reči, koga je sastavio nemački naučnik Hans Krae. U njemu se nalazi kratak pregled ilirskih naziva mesta (toponimi) i imena ljudi (antroponomi).
Procesom helenizacije (na jugu) i romanizacije (na severu i zapadu) nestaju Iliri, pa i njihov jezik. Medjutim, njihovo bitisanje na prostoru Balkana je ostalo sačuvano i do današnjeg dana. Ono se ogleda u brojnim nazivima mesta i reka, kao što su nama svima poznati: Neretva, Kupa, Mlava, Drava, a možda i Sava, Morava, Niš (latinizirano Naisos), Lipljan, Labin (u Istri)
U srpskom jeziku su se očuvali nazivi koji podsećaju na nazive ilirskih plemena: Mesapa, Japoda i Ardijeja, kao što je, na primer, japad - osojna strana, zapad.
Naziv Ardijeji se vezuje za latinsku reč arduus - strm, okomit, pa bi se njihov etnonim mogao prevesti kao gorštaci ili brdjani.
Latinski oblik grada Jadora, dalo je Zadar.
Prema ilirskom korenu danu - u značenju reka, rečica, potok, dobijena je reč Danubius - Dunav, a od pretpostavljenog Drowos - Drava.
Iako fizički nisu medju nama, Iliri su ostavili bitnog traga u našem jeziku.

Aleksandra Blažević



Zasad nema komentara na ovaj tekst!

AKTIVNI OGLASI:

PosloviNudim znanjeTražim znanje
obuka20
administracija01

Najnoviji blogovi:

08. 02. 2015.
Staniša Krsmanović
- NEZNAM, NEŽELIM, NEMOGU: Ovo su najveće greške u pravopisu srpskog, hrvatskog, bosanskog ili ma-kako-ga-zvali jeziku
17. 01. 2015.
Staniša Krsmanović
- 5 istina koje znaju samo mentalno snažne osobe
22. 12. 2014.
Staniša Krsmanović
- Boris Dežulović: Adio pameti
04. 12. 2014.
Anita Momčilović
- "Noć knjige" 12. decembra 2014. od 17 do 24h
04. 11. 2014.
Anita Momčilović
- Uspešno završen 59. Međunarodni Sajam knjiga u Beogradu
03. 09. 2014.
Staniša Krsmanović
- Шта је полуинтелектуалац?
14. 07. 2014.
- Gde su ljudi?
12. 07. 2014.
Siniša Stamatović
- Multi Language - Univerzalni rečnik reči
16. 06. 2014.
- LUK I LIRA
12. 06. 2014.
- SCIENTIA SEXUALIS




Vaš ID :
Prisutni na sajtu:

stil019,
 


Ukupno prisutno na sajtu: 18
Prijavljeni: 1 ||| Gosti: 17




© 1999. - 2017.
Digitalna Srbija pravi
1Sva prava zadržana ||| All rights reserved